nhèo nhẽo
Định nghĩa
- Tính từ:
- Ở trạng thái mềm nhũn, rời rạc, không còn săn chắc: "nhèo nhẽo" mô tả một vật thể bị mất độ cứng, trở nên mềm yếu, thường do bị ngâm nước lâu hoặc đã quá cũ.
- Âm thanh yếu ớt, rên rỉ: "nhèo nhẽo" cũng được dùng để chỉ tiếng kêu hoặc giọng nói nhỏ, yếu, như tiếng trẻ con khóc nhè hoặc tiếng mèo kêu đói.
Ví dụ sử dụng
Nghĩa vật chất:
- Cọng rau muống luộc để qua đêm đã nhèo nhẽo ra. (Cọng rau trở nên mềm, rời rạc, không còn tươi.)
- Đôi dép nhựa cũ của anh ấy nhèo nhẽo vì đi mưa nhiều. (Đôi dép mất độ đàn hồi, trở nên nhũn.)
Nghĩa âm thanh:
- Con mèo kêu nhèo nhẽo đòi ăn. (Tiếng kêu yếu ớt, nhỏ nhẹ, đáng thương.)
- Đứa bé khóc nhèo nhẽo suốt buổi chiều. (Giọng khóc rên rỉ, không dứt, gây khó chịu.)
Các cách sử dụng nâng cao
"nhèo nhẽo như bún": mô tả vật thể quá mềm, mất hình dạng.
- Chiếc bánh mì bị mưa ướt nhèo nhẽo như bún. (Bánh mì trở nên nhũn, không còn giòn.)
"giọng nhèo nhẽo": giọng nói yếu ớt, uể oải, thiếu sức sống.
- Anh ấy nói với giọng nhèo nhẽo sau khi ốm dậy. (Giọng nói thể hiện sự mệt mỏi, yếu đuối.)
Biến thể và từ gần giống
Nhẽo (tính từ): mềm, nhũn — dạng gốc của "nhèo nhẽo".
- Quả chuối chín nhẽo. (Quả chuối mềm nhũn, sắp hỏng.)
Nhũn (tính từ): mềm đến mức mất hình dạng.
- Củ khoai luộc chín nhũn. (Củ khoai mềm rục.)
Từ đồng nghĩa
- Mềm nhũn: trạng thái rất mềm, dễ biến dạng.
- Rệu rã: mục nát, rời rạc (thường dùng cho thực vật).
- Rên rỉ: (về âm thanh) kêu yếu ớt, kéo dài.
Thành ngữ liên quan
Nhèo nhẽo như mèo kêu: tiếng kêu yếu ớt, đáng thương.
- Cô ấy van xin nhèo nhẽo như mèo kêu. (Giọng nói nhỏ nhẹ, yếu ớt khi cầu xin.)
Nhèo nhẽo như bún thiu: mô tả vật thể quá mềm, mất độ tươi ngon.
- Mớ rau để lâu ngày nhèo nhẽo như bún thiu. (Rau héo, mềm nhũn, không còn ăn được.)